{"id":111805,"date":"2021-07-24T09:52:56","date_gmt":"2021-07-24T16:52:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pandasilk.com\/silkworm-dung\/"},"modified":"2025-01-12T15:41:38","modified_gmt":"2025-01-12T23:41:38","slug":"silkworm-dung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/silkworm-dung\/","title":{"rendered":"Niespodziane zastosowania odchod\u00f3w jedwabnika"},"content":{"rendered":"<p>Od wiek\u00f3w jedwab by\u0142 cenionym materia\u0142em, a jego produkcja \u015bci\u015ble zwi\u0105zana jest z jedwabnikiem morwowym (Bombyx mori).  Cho\u0107 sam jedwab jest obiektem zainteresowania,  rzadziej wspomina si\u0119 o produkcie ubocznym hodowli tych owad\u00f3w \u2013 ich odchodach, czyli odchodach jedwabnika.  Ten pozornie niepozorny materia\u0142, ma jednak pewne,  cho\u0107  ograniczone, zastosowania.<\/p>\n<h3>1. Sk\u0142ad odchod\u00f3w jedwabnika<\/h3>\n<p>Odchody jedwabnika, zwane r\u00f3wnie\u017c frass, sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z niewytrawionej cz\u0119\u015bci li\u015bci morwy, stanowi\u0105cej pokarm tych owad\u00f3w.  Zawieraj\u0105 one  celuloz\u0119,  bia\u0142ka,  w\u0119glowodany,  a tak\u017ce  r\u00f3\u017cne mikroelementy.  Dok\u0142adny sk\u0142ad chemiczny zale\u017cy od  diety  jedwabnik\u00f3w (rodzaj li\u015bci morwy,  jej  wiek,  zawarto\u015b\u0107  sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych) oraz  od  fazy  rozwoju  owada.<\/p>\n<table class=\"table table-striped table-bordered\">\n<thead>\n<tr>\n<th>Sk\u0142adnik<\/th>\n<th>Udzia\u0142 (%) (przybli\u017cony)<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n<tbody>\n<tr>\n<td>Celuloza<\/td>\n<td>30-40<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Bia\u0142ka<\/td>\n<td>15-25<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>W\u0119glowodany<\/td>\n<td>10-20<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Popi\u00f3\u0142<\/td>\n<td>5-10<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Inne zwi\u0105zki<\/td>\n<td>Reszta<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3>2. Zastosowania odchod\u00f3w jedwabnika<\/h3>\n<p>Pomimo pozornej bezu\u017cyteczno\u015bci, odchody jedwabnika znajduj\u0105 pewne zastosowania, g\u0142\u00f3wnie w rolnictwie i ogrodnictwie.  Ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych,  mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane jako naw\u00f3z organiczny.  S\u0105 bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em azotu, potasu i fosforu,  cho\u0107 ich dost\u0119pno\u015b\u0107 dla ro\u015blin jest  mniej  szybka  ni\u017c  w  przypadku  nawoz\u00f3w  mineralnych.  Frass  charakteryzuje si\u0119  r\u00f3wnie\u017c  dobrymi  w\u0142a\u015bciwo\u015bciami  higienicznymi,  co  zmniejsza  ryzyko  rozprzestrzeniania  chor\u00f3b  ro\u015blin.<\/p>\n<h3>3. Nawo\u017cenie ro\u015blin odchodami jedwabnika<\/h3>\n<p>Stosowanie frass jako nawozu wymaga ostro\u017cno\u015bci.  Ze wzgl\u0119du na  zawarto\u015b\u0107  celulozy,  rozk\u0142ad  odchod\u00f3w  jedwabnika  jest  stosunkowo  d\u0142ugi.  Zaleca si\u0119  kompostowanie  frass  przed  u\u017cyciem,  aby  zwi\u0119kszy\u0107  jego  dost\u0119pno\u015b\u0107  dla  ro\u015blin.  Mo\u017cna  go  dodawa\u0107  bezpo\u015brednio  do  gleby  lub  stosowa\u0107  jako  nawo\u017cenie  dolistne  w  rozcie\u0144czonym  roztworze.  Dawkowanie  nale\u017cy  dostosowa\u0107  do  rodzaju  ro\u015bliny  i  jej  potrzeb  \u017cywieniowych.  Przesadne nawo\u017cenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do  przenawo\u017cenia  i  uszkodzenia  ro\u015blin.<\/p>\n<h3>4.  Inne potencjalne zastosowania<\/h3>\n<p>Badania nad odchodami jedwabnika  s\u0105  dalej  prowadzone.  Rozwa\u017cane  jest  wykorzystanie  frass  w  produkcji  biopaliw  lub  jako  surowca  w  przemys\u0142ach  chemicznym  i  farmaceutycznym.  Jednak  te  zastosowania  s\u0105  na  etapie  bada\u0144  i  rozwoju,  a  ich  komercyjne  wdro\u017cenie  wymaga  jeszcze  znacznych  inwestycji  i  bada\u0144.  Na  rynku  nie  znajdziemy  na  szersz\u0105  skal\u0119  produkt\u00f3w  bazuj\u0105cych  na  odchodach  jedwabnika,  chocia\u017c  niekt\u00f3re  mniejsze  firmy  oferuj\u0105  je  jako  ekologiczny  nawoz.<\/p>\n<h3>5.  Aspekty ekologiczne<\/h3>\n<p>Wykorzystanie odchod\u00f3w jedwabnika jako nawozu wpisuje si\u0119 w ide\u0119 gospodarki obiegu zamkni\u0119tego.  Zamiast traktowa\u0107 frass jako odpad,  mo\u017cna  go  wykorzysta\u0107  w  sposob  ekologiczny  i  ekonomiczny.  Ogranicza  to  ilo\u015b\u0107  odpad\u00f3w  i  zmniejsza  zale\u017cno\u015b\u0107  od  nawoz\u00f3w  syntetycznych.<\/p>\n<p>Na zako\u0144czenie,  cho\u0107 odchody jedwabnika nie s\u0105  materia\u0142em  o  takim  presti\u017cu  jak  sam  jedwab,  stanowi\u0105  cenny  surowiec  o  potencjalnie  szerokim  zastosowaniu,  g\u0142\u00f3wnie  w  rolnictwie  i  ogrodnictwie.  Dalej  trwaj\u0105  badania  nad  wykorzystaniem  ich  pe\u0142nego  potencja\u0142u.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od wiek\u00f3w jedwab by\u0142 cenionym materia\u0142em, a jego produkcja \u015bci\u015ble zwi\u0105zana jest z jedwabnikiem morwowym (Bombyx mori). Cho\u0107 sam jedwab jest obiektem zainteresowania, rzadziej wspomina si\u0119 o produkcie ubocznym hodowli tych owad\u00f3w \u2013 ich odchodach, czyli odchodach jedwabnika. Ten pozornie niepozorny materia\u0142, ma jednak pewne, cho\u0107 ograniczone, zastosowania. 1. Sk\u0142ad odchod\u00f3w jedwabnika Odchody jedwabnika, zwane<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":89471,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37751],"tags":[],"class_list":["post-111805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sericulture-pl","prodpage-classic"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111805\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=111805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pandasilk.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=111805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}