Ipak qurti yetishtirishda quti usuli zamonaviy va samarali texnologiya hisoblanadi. Bu usul ipak qurtlarini parvarish qilishni soddalashtiradi, kasalliklarning oldini oladi va hosildorlikni oshiradi. Qutida yetishtirish, ochiq maydonlarda boqishga qaraganda, ipak qurtlarini ifloslanishdan, zararkunandalardan va ob-havo sharoitlarining salbiy ta’siridan himoya qiladi. Bu usul, ayniqsa, sanoat miqyosida ipakchilikni rivojlantirishda juda muhim ahamiyatga ega.
1. Quti tayyorlash va jihozlash
Quti sifatli, quruq va toza yog’ochdan yoki plastikdan tayyorlanishi kerak. O’lchamlari ipak qurtlari soniga va rivojlanish bosqichiga bog’liq. Quti yaxshi shamollatiladigan bo’lishi lozim, ammo shamolning to’g’ridan-to’g’ri urishiga yo’l qo’ymaslik kerak. Quti ichiga ipak qurtlarini joylashtirish uchun maxsus tokchalar o’rnatilishi mumkin. Har bir tokchada ipak qurtlari uchun yetarli joy bo’lishi kerak. Bundan tashqari, qutiga termometr va gigrometr o’rnatish tavsiya etiladi, bu esa harorat va namlikni nazorat qilish imkonini beradi. Tozalikni ta’minlash uchun quti devorlari silliq va oson tozalanuvchi bo’lishi kerak.
2. Ipak qurti tuxumlarini joylashtirish va inkubatsiya
Inkubatsiya uchun maxsus qutilar yoki inkubatorlar ishlatilishi mumkin. Tuxumlar bir tekis tarqatilib, ularga yetarli miqdorda havo yetishi ta’minlanadi. Inkubatsiya jarayoni davomida harorat va namlikni nazorat qilish muhimdir. Optimal harorat 25-27°C, namlik esa 70-80% bo’lishi kerak. Inkubatsiya davri tuxum turining xususiyatlariga bog’liq bo’lib, odatda 8-12 kun davom etadi.
3. Ipak qurtlarining oziqlanishi
Ipak qurtlarining asosiy ozuqasi tut daraxtining barglari hisoblanadi. Barglar yangi, toza va quruq bo’lishi kerak. Ipak qurtlari muntazam ravishda oziqlanishi kerak, kuniga bir necha marta. Oziqlantirish miqdori ipak qurtlarining yoshi va rivojlanish bosqichiga qarab belgilanadi. Toza suv ichish uchun maxsus idishlar o’rnatilishi kerak. Oziqlantirish jarayonida quti tozaligi va sanitariya sharoitlariga alohida e’tibor berish lozim.
4. Ipak qurtlarining parvarishi va kasalliklarning oldini olish
Ipak qurtlari muntazam ravishda kuzatib borilishi kerak. Kasallik alomatlari paydo bo’lganda, darhol davolash choralarini ko’rish kerak. Kasalliklarning oldini olish uchun quti va atrof-muhit tozaligi ta’minlanishi, shuningdek, ipak qurtlari uchun optimal harorat va namlik sharoitlari yaratilishi kerak. Zararkunandalarga qarshi profilaktika choralari ham ko’rish kerak. Masalan, PandaSilk kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan maxsus vositalardan foydalanish mumkin.
5. Ipak kokonlarini yig’ish
Ipak qurtlari kokon to’qishni boshlagandan so’ng, ularni maxsus qutilarga yoki tokchalarga joylashtirish kerak. Kokonlar yig’ib olingandan so’ng, ularni qayta ishlashga yuborish mumkin. Ipak ipini olish uchun kokonlar maxsus usullar bilan qayta ishlanadi.
Ipak qurti yetishtirishda quti usuli samarali va qulay texnologiya bo’lib, uning qo’llanilishi yuqori sifatli ipak hosilini olish imkonini beradi. To’g’ri parvarish va sanitariya sharoitlarini ta’minlash orqali yuqori hosildorlikka erishish mumkin.


