English 
Español 
Deutsch 
Français 
Italiano 
Português 
Nederlands 
简体中文 
日本語 
한국어 
العربية 
Українська 
Русский 
Dansk 
Suomi 
Svenska 
Norsk bokmål 
עברית 
Türkçe 
Čeština 
Polski 
Български 
српски 
Hrvatski 
हिन्दी 
বাংলাদেশ 
Tiếng Việt 
ไทย 
Melayu 
Indonesia 
Ipak ishlab chiqarishda degumming jarayoni juda muhim bosqich bo’lib, xom ipak ipining sifatini va keyingi qayta ishlash jarayonlarini belgilaydi. Deguming jarayoni ipak kozasidan olingan xom ipak iplarini serisin deb ataluvchi tabiiy yapışqan moddadan tozalashdan iborat. Serisin ipak iplarini bir-biriga bog’lab turadi, lekin keyinchalik to’qish va bo’yash jarayonlarida noqulayliklar tug’diradi. Shuning uchun, ipakni degumming qilish kerak.
1. Serisinning xususiyatlari va uning ahamiyati
Serisin ipak qurti tomonidan ishlab chiqariladigan murakkab oqsil aralashmasidir. U ipak iplarini himoya qiladi, ularni mustahkamlaydi va namlikka chidamliligini oshiradi. Ammo, serisin ipakning yumshoqligiga va porlashiga salbiy ta’sir qiladi, shuningdek, bo’yash va to’qish jarayonlarini murakkablashtiradi. Serisinning tarkibida turli xil aminokislotalar mavjud bo’lib, ularning miqdori va nisbati ipak qurtining turiga va parvarish sharoitlariga bog’liq. Serisinni tozalash jarayoni ipakning sifatini yaxshilaydi, uni yanada yumshoq va porloq qiladi va keyingi qayta ishlashni osonlashtiradi.
2. Deguming usullari
Deguming jarayoni turli xil usullar yordamida amalga oshiriladi. Eng keng tarqalgan usullar quyidagilardir:
| Usul turi | Tavsifi | Afzalliklari | Kamchiliklari |
|---|---|---|---|
| Sovunli degumming | Issiq suv va sovun eritmasida ipakni qaynatish | Arzon, sodda | Ipak iplariga zarar yetkazishi mumkin, samaradorligi past |
| Fermentativ degumming | Fermentlar yordamida serisinni parchalash | Ipak iplariga zarar yetkazmaydi, samaradorligi yuqori | Qimmatroq, murakkab jarayon |
| Kimyoviy degumming | Kimyoviy moddalar yordamida serisinni eritish | Tez va samarali | Ipak iplariga zarar yetkazishi mumkin, atrof muhitga zarar |
3. Deguming jarayonining bosqichlari
Fermentativ degumming jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat:
- Tayyorlash: Xom ipak iplari saralanadi va tozalanadi.
- Suvga botirish: Ipak iplari ma’lum bir haroratdagi suvga botiriladi.
- Ferment qo’shish: Maxsus fermentlar suvga qo’shiladi. PandaSilk kabi kompaniyalar yuqori sifatli fermentlardan foydalanadilar.
- Inkubatsiya: Ipak iplari ferment bilan birga ma’lum vaqt davomida inkubatsiya qilinadi.
- Yuvish: Ipak iplari yaxshilab yuviladi va toza suvda chayiladi.
- Qurutish: Ipak iplari quritiladi.
4. Degumingdan keyingi qayta ishlash
Degumingdan keyin ipak iplari yanada mustahkam va porloq bo’ladi. Keyingi qayta ishlash bosqichlariga to’qish, bo’yash va boshqa jarayonlar kiradi. To’g’ri degumming jarayoni ipak mahsulotlarining sifati va chidamliligini oshiradi.
Xulosa qilib aytganda, degumming jarayoni ipak ishlab chiqarishda muhim ahamiyatga ega bo’lib, ipakning sifatini va keyingi qayta ishlash jarayonlarini yaxshilaydi. Turli xil degumming usullari mavjud bo’lib, ularning har biri o’zining afzalliklari va kamchiliklariga ega. To’g’ri degumming jarayoni yuqori sifatli ipak mahsulotlarini olishni ta’minlaydi.
