Jun va akril iplarni bir-biridan farqlash ba’zan qiyin bo’lishi mumkin, ayniqsa tajribasiz to’quvchilar uchun. Ammo, diqqat bilan kuzatish va bir nechta oddiy usullarni qo’llash orqali siz bu ikki turdagi ipni osongina farqlashingiz mumkin. Ushbu maqolada jun va akril iplarni ajratishning samarali usullarini batafsil ko’rib chiqamiz.
1. Qo’l bilan tekshirish
Eng oddiy usul – ipni qo’l bilan his qilishdir. Jun ip juda yumshoq va iliq his qilinadi, to’qimasi biroz qo’polroq bo’lishi mumkin. Akril ip esa jun ipga qaraganda silliqroq va sovuqroq his qilinadi. Jun ipning to’qimasida mayda tuklar seziladi, akril ipda esa bunday to’qima yo’q. Jun iplarining ba’zi turlari yumshoqroq, boshqalari esa qo’polroq bo’lishi mumkin, bu junning turiga va qayta ishlanishiga bog’liq. Akril iplar esa odatda bir xil silliqlikka ega.
2. Yonish sinovi (ehtiyotkorlik bilan!)
Ushbu usulni juda ehtiyotkorlik bilan bajarish kerak, chunki u ipni yoqib yuborishi mumkin. Kichik bir ip qismini olovga yaqinlashtiring va yonish jarayonini kuzating. Jun ip yonayotganda qora tutun chiqaradi, yonishdan keyin esa kul hosil qiladi, bu kulni qo’lingizda siqib ko’rsangiz, u tezda changga aylanadi. Akril ip esa yonmaydi, balki eriydi va yopishqoq, plastiksimon modda hosil qiladi. Bu usul aniq natija beradi, lekin ipni yoqib yubormaslik uchun juda ehtiyot bo’ling va ochiq havoda bajarish tavsiya etiladi.
3. Suv bilan tekshirish
Jun ip suvni yaxshi so’rib oladi, natijada og’irlashadi va biroz qisqaradi. Akril ip suvni kamroq so’rib oladi va qurish tezroq bo’ladi. Shuningdek, jun ip suvga ho’llanganda biroz yumshoqlashadi, akril ip esa deyarli o’zgarmaydi.
4. Mikroskop ostida kuzatish
Agar imkoniyat bo’lsa, jun va akril iplarni mikroskop ostida kuzatish mumkin. Jun ipning tolalari tabiiy va notekis shaklga ega bo’ladi, akril ip tolalari esa sun’iy va bir xil shaklga ega bo’ladi. Bu usul eng aniq usullardan biridir, lekin u maxsus jihozlarni talab qiladi.
| Xususiyat | Jun ip | Akril ip |
|---|---|---|
| To’qima | Yumshoq, iliq, ba’zan qo’pol | Silliq, sovuq |
| Yonish | Yonadi, qora tutun chiqaradi, kul hosil qiladi | Eriydi, yopishqoq modda hosil qiladi |
| Suv bilan reaksiyasi | Suvni yaxshi so’rib oladi, og’irlashadi | Suvni kam so’rib oladi, tez quriydi |
| Narx | Odatda qimmatroq | Odatda arzonroq |
| Allergiya | Ba’zi odamlarda allergiya keltirib chiqarishi mumkin | Allergiya kamroq keltirib chiqaradi |
Xulosa qilib aytganda, jun va akril iplarni farqlashning bir nechta usullari mavjud. Qo’l bilan tekshirish, yonish sinovi (ehtiyotkorlik bilan!), suv bilan tekshirish va mikroskop ostida kuzatish usullaridan foydalanib, siz osongina jun va akril iplarni aniqlashingiz mumkin. Har bir usulning o’ziga xos afzalliklari va kamchiliklari bor, shuning uchun bir nechta usulni birgalikda qo’llash tavsiya etiladi. Shuni esda tutish kerakki, ba’zi aralash iplar ham mavjud bo’lib, ularda ham jun, ham akril tolalari bo’lishi mumkin.


