Tut daraxti kasalliklariga umumiy nuqtai

Tut daraxtlarining kasalliklari juda xilma-xil bo’lib, ular hosildorlikka, sifatga va hatto daraxtning o’limiga olib kelishi mumkin. O’z vaqtida aniqlash va davolash juda muhim. Ushbu maqolada tut daraxtlarining eng keng tarqalgan kasalliklari va ularga qarshi kurash usullari haqida batafsil ma’lumot beriladi.

1. Zamburug’li kasalliklar

Zamburug’li kasalliklar tut daraxtlarining eng keng tarqalgan kasalliklaridan biri hisoblanadi. Ular barglarga, novdalarga va mevalarga ta’sir qilishi mumkin. Eng ko’p uchraydigan zamburug’li kasalliklar quyidagilardir:

• Antraknoz: Bu kasallik barglarda jigarrang dog’lar paydo bo’lishi bilan namoyon bo’ladi. Keyinchalik, dog’lar kattalashib, bir-biri bilan qo’shilib ketishi mumkin. Antraknoz yomg’irli va nam ob-havo sharoitida tez tarqaladi. Davolash uchun fungitsidlar qo’llaniladi.

• Oq chirishi: Bu kasallik daraxtning barcha qismlariga ta’sir qilishi mumkin. Barglar sarg’ayadi va quriydi, novdalar esa qorayib, chiriy boshlaydi. Kasallikning oldini olish uchun daraxtlarni yaxshi shamollatib, o’g’itlash kerak. Davolash uchun ham fungitsidlar qo’llaniladi.

• Kulrang chirishi: Bu kasallik mevalarga ta’sir qilib, ularning chirishiga sabab bo’ladi. Kasal mevalar yumshoq va suvli bo’ladi. Davolash uchun kasal mevalarni olib tashlash va fungitsidlar qo’llash kerak.

2. Virusli kasalliklar

Virusli kasalliklar tut daraxtlariga juda katta zarar yetkazishi mumkin. Ularning davolanishi qiyin, shuning uchun oldini olish muhim ahamiyatga ega. Eng keng tarqalgan virusli kasalliklardan biri bu mozaika kasalligi hisoblanadi. Bu kasallik barglarda sariq va yashil dog’lar paydo bo’lishi bilan namoyon bo’ladi. Virusli kasalliklarni aniqlash qiyin bo’lishi mumkin, chunki ularning alomatlari boshqa kasalliklarga o’xshash bo’lishi mumkin.

3. Bakterial kasalliklar

Bakterial kasalliklar ham tut daraxtlariga zarar yetkazishi mumkin. Ular barglarga, novdalarga va mevalarga ta’sir qilib, ularning chirishiga sabab bo’lishi mumkin. Bakterial kasalliklarning oldini olish uchun daraxtlarni yaxshi shamollatib, sug’orish rejimini to’g’ri tashkil qilish kerak. Davolashda esa bakteritsidlar qo’llaniladi.

4. Zararkunandalar

Tut daraxtlariga turli xil zararkunandalar ham ta’sir qilishi mumkin. Ular barglarni, novdalarni va mevalarni yeb, daraxtning o’sishiga va hosildorligiga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Zararkunandalarga qarshi kurashda insektitsidlar qo’llaniladi. Bundan tashqari, biologik usullar ham qo’llanilishi mumkin, masalan, foydali hasharotlarni qo’llash.

Tut daraxtlarining kasalliklarini oldini olish uchun profilaktika choralari juda muhimdir. Buning uchun daraxtlarni muntazam ravishda tekshirish, o’g’itlash, sug’orish rejimini to’g’ri tashkil qilish va zararkunandalarga qarshi kurash choralarini ko’rish kerak. Kasallik aniqlanganda, darhol davolash choralarini ko’rish kerak. Agar kasallik og’ir bo’lsa, daraxtni butunlay olib tashlash kerak bo’lishi mumkin. Shuningdek, sifatli ekish materiali ishlatish va daraxtlar orasidagi masofani to’g’ri saqlash ham muhimdir. Barcha bu choralar tut daraxtlarining sog’lom o’sishi va yuqori hosil olishni ta’minlaydi.