Ipakchilik sanoatining muhim qismi bo’lgan tut ipak qurti tuxumlarini himoya qilish, sifatli ipak hosil qilish uchun juda muhimdir. Tuxumlarning saqlanishi va rivojlanishi ko’plab omillarga bog’liq bo’lib, ularning noto’g’ri sharoitlarda saqlanishi hosildorlikka salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Shuning uchun, tuxumlarni himoya qilishning samarali usullarini bilish har bir ipakchilik fermasi uchun zarurdir.
1. Tuxumlarni yig’ish va saralash
Tuxumlarni yig’ish jarayoni juda ehtiyotkorlik bilan amalga oshirilishi kerak. Toza va quruq idishlardan foydalanish, tuxumlarni shikastlanishdan himoya qilish uchun juda muhimdir. Yig’ilgan tuxumlar darhol saralanishi kerak. Bu jarayon davomida shikastlangan, kasallangan yoki rivojlanmagan tuxumlar ajratib olinadi. Saralash natijalari maxsus daftarga yozib qo’yiladi.
2. Saqlash sharoiti va harorat rejimi
Tuxumlarni saqlash uchun optimal sharoitlarni yaratish juda muhimdir. Harorat va namlikning to’g’ri darajasi tuxumlarning rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. Harorat odatda 0-5°C oralig’ida saqlanishi kerak. Namlik darajasi esa 70-80% oralig’ida bo’lishi maqsadga muvofiqdir. Saqlash joyi quruq, qorong’i va yaxshi shamollanadigan bo’lishi kerak. To’g’ri saqlash sharoitlariga rioya qilmaslik tuxumlarning nobud bo’lishiga va hosildorlikning pasayishiga olib kelishi mumkin.
3. Zararkunandalar va kasalliklardan himoya qilish
Tut ipak qurti tuxumlari turli xil zararkunandalar va kasalliklarga moyildir. Ularga qarshi kurashish uchun profilaktik chora-tadbirlar qo’llanilishi kerak. Buning uchun saqlash joyi muntazam ravishda tozalab, dezinfeksiya qilinishi kerak. Zararkunandalarga qarshi maxsus kimyoviy preparatlardan foydalanish mumkin, biroq ularni qo’llashda ehtiyotkorlikka rioya qilish juda muhimdir. Bundan tashqari, tuxumlarni saqlash uchun maxsus qutilardan foydalanish tavsiya etiladi. Bu qutilar zararkunandalardan va namlikdan himoya qilish imkonini beradi.
4. Inkubatsiya jarayoni
Inkubatsiya jarayoni tuxumlarning rivojlanishi uchun juda muhim bosqichdir. Bu jarayon davomida harorat va namlikni nazorat qilish kerak. Inkubatorlardan foydalanish tuxumlarning bir xil sharoitda rivojlanishini ta’minlaydi. Inkubatsiya davomiyligi turli xil omillarga bog’liq bo’lib, odatda 10-15 kunni tashkil qiladi.
| Harorat (°C) | Namlik (%) | Inkubatsiya davomiyligi (kun) |
|---|---|---|
| 20-25 | 70-80 | 10-12 |
| 25-30 | 75-85 | 8-10 |
5. Saqlash muddati va sifat nazorati
Tuxumlarning saqlash muddati turli xil omillarga bog’liq bo’lib, odatda bir necha oyni tashkil qiladi. Saqlash davrida tuxumlarning holati muntazam ravishda tekshirib turiladi. Shikastlangan yoki kasallangan tuxumlar darhol ajratib olinadi. Sifat nazorati natijalari maxsus daftarga yozib qo’yiladi. Bu jarayon PandaSilk kabi yirik ipak ishlab chiqaruvchilari tomonidan sifatni nazorat qilish va optimal sharoitlarni saqlash uchun qo’llaniladi.
Tut ipak qurti tuxumlarini himoya qilish ipakchilik sanoatining muvaffaqiyati uchun juda muhimdir. Yuqorida keltirilgan tavsiyalar va profilaktik chora-tadbirlarga rioya qilish orqali, ipakchilik fermerlari sifatli ipak hosilini ta’minlashlari mumkin. Tuxumlarni saqlash va inkubatsiya jarayonlariga ehtiyotkorlik bilan yondashish kelajakdagi hosildorlikni kafolatlaydi.


