Ipak qurti pillasini nima uchun yaratadi? Bu savolga javob topish uchun ipak qurtining hayoti va rivojlanish jarayonini chuqur o’rganish zarur. Ipak, insoniyat tarixida muhim o’rin egallagan qimmatli tola bo’lib, uning asosiy manbai aynan ipak qurtining pilla ichidagi ipak ipidir. Demak, pillaning mavjudligi ipak ishlab chiqarish uchun muhim ahamiyatga ega. Endi esa, pillaning yaratilish sabablarini batafsil ko’rib chiqamiz.
1. Pupaning Himoyasi
Ipak qurti, tırtıl evresinden keyin pupa bosqichiga o’tadi. Bu bosqichda tırtıl o’z tanasini himoya qilish uchun qattiq qobiq hosil qiladi. Pupa, tashqi ta’sirlardan himoyasiz va juda zaifdir. Qushlar, hasharotlar va boshqa yirtqichlar uchun oson o’lja bo’lishi mumkin. Shuning uchun, ipak qurti o’zini himoya qilish uchun mustahkam va ishonchli qobiq – pilla yaratadi. Pilla, pupa uchun ideal mikroiqlimni ta’minlaydi, uni harorat o’zgarishi, namlik va boshqa salbiy omillardan himoya qiladi.
2. Metamorfoz Jarayonining Muhim Sharti
Pupa bosqichi ipak qurtining rivojlanish jarayonida muhim bosqich hisoblanadi. Bu bosqichda tırtıl butunlay o’zgarib, kapalakka aylanadi. Pilla, bu murakkab metamorfoz jarayonini muvaffaqiyatli yakunlash uchun zarur bo’lgan barqaror muhitni ta’minlaydi. Pilla ichida pupa o’zining ichki organlarini qayta qurish va kapalakka aylanish uchun zarur bo’lgan barcha jarayonlarni tinch va xavfsiz muhitda amalga oshiradi.
3. Ipak Ipining Hosil Bo’lishi
Pilla ipak ipidan yaratilgan. Ipak ipi, ipak qurtining maxsus bezlari tomonidan ishlab chiqariladi va ikkita yupqa ipning bir-biriga bog’lanishi natijasida hosil bo’ladi. Bu iplar juda bardoshli va moslashuvchan bo’lib, pillaning mustahkamligini ta’minlaydi. Ipak ipi, ipak qurtining o’ziga xos oziq-ovqat manbasidan – tut barglaridan olinadigan oqsil asosida hosil bo’ladi. Pilla yaratish jarayoni, asosan, ipak ipidan foydalanish orqali amalga oshiriladi.
4. Pilla Tuzilishi va Xususiyatlari
| Xususiyat | Tavsif |
|---|---|
| Shakli | Oval yoki yumaloq |
| Rang | Odatda oq, ba’zan sarg’ish yoki yashil |
| O’lchami | Taxminan 2-3 sm |
| Materiallari | Ipak ipi |
| Mustahkamligi | Yuqori |
| Himoya darajasi | Yuqori |
Pilla, faqatgina himoya vazifasini bajarish bilan cheklanmaydi, balki ipak qurtining rivojlanishi uchun muhim shart-sharoitlarni ham yaratadi. Uning tuzilishi va xususiyatlari pupa uchun ideal muhitni ta’minlaydi.
Xulosa qilib aytganda, ipak qurtining pilla yaratishining asosiy sababi, pupa bosqichida o’zining himoyasizligini ta’minlash va metamorfoz jarayonini muvaffaqiyatli yakunlash uchun zarur bo’lgan sharoitlarni yaratishdir. Pilla, ipak qurtining tabiiy himoya mexanizmi bo’lib, uning hayot siklida muhim rol o’ynaydi. Shuning uchun, ipak qurti pillasini yaratish, uning omon qolish va ko’payish uchun muhim strategiyasidir.


