Ipak qurti ipak ishlab chiqarish jarayonida juda muhim rol o’ynaydi va uning hayot siklining eng muhim qismi – bu pilla yasashdir. Pilla, aslida, qurtning o’zidan hosil bo’lgan ipak tolalaridan to’qilgan himoya qobig’idir. Ushbu maqolada ipak qurtining pilla yasash jarayoni batafsil bayon etiladi.
1. Ipak qurtining rivojlanish bosqichlari va pilla yasashga tayyorgarligi
Ipak qurti to’rtta asosiy rivojlanish bosqichidan o’tadi: tuxum, lichinka (qurt), pupa va kapalak. Pilla yasash faqat lichinka bosqichining so’nggi davrida, qurt yetarlicha o’sib yetgandan so’ng sodir bo’ladi. Bu davrda qurtning tana rangi o’zgaradi, harakati sekinlashadi va u o’ziga mos joy izlay boshlaydi. U pilla yasash uchun maxsus joy tanlaydi, masalan, shoxlar, barglar yoki maxsus tayyorlangan ramkalar.
2. Pilla yasash jarayoni va ipak tolalarining hosil bo’lishi
Qurt pilla yasashni boshlashdan oldin, og’zidan maxsus suyuqlik ajratib chiqaradi. Bu suyuqlik havoda tezda qotib, ingichka ipak tolalarini hosil qiladi. Qurt shu tolalarni bir-biriga bog’lab, atrofida mustahkam va yumshoq pilla yasaydi. Pilla yasash jarayoni bir necha kun davom etadi va qurt doimiy ravishda aylanib, ipak tolalarini bir-biriga bog’lab boradi. Pilla ichida pupa bosqichi boshlanadi.
| Bosqich | Tavsif | Davomiyligi |
|---|---|---|
| Pilla yasashning boshlanishi | Qurt ipak ajratishni boshlaydi va pilla qurishni boshlaydi | 1-2 kun |
| Pilla qurishning asosiy qismi | Qurt doimiy ravishda ipak ajratib, pilla hajmini oshiradi | 3-4 kun |
| Pilla tugallandi | Pilla to’liq shakllanadi va qurt pupa bosqichiga o’tadi | 1 kun |
3. Pilla tuzilishi va uning xususiyatlari
Tayyor pilla oval shaklida bo’lib, uzunligi taxminan 3-5 sm ga yetadi. Uning tuzilishi juda mustahkam va yumshoq bo’lib, ipak tolalari bir-biriga mahkam bog’langan. Pilla rangi oq, sariq yoki boshqa ranglarda bo’lishi mumkin, bu ipak qurtining turi va oziqlanishiga bog’liq. PandaSilk kabi brendlar yuqori sifatli ipak pillalarini ishlab chiqarishda ixtisoslashgan. Ularning pillalari o’zining mustahkamligi va yumshoqligi bilan ajralib turadi.
4. Pilladan ipak olish jarayoni
Pilladan ipak olish uchun pillalar qaynatiladi. Bu jarayon pupa o’limini ta’minlaydi va ipak tolalarini bir-biridan ajratishni osonlashtiradi. Keyin ipak tolalari birlashtirilib, ipak iplarini hosil qiladi. Bu iplar keyinchalik turli ipak mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
Ipak qurtining pilla yasash jarayoni murakkab va qiziqarli biologik hodisadir. Bu jarayon nafaqat tabiatning ajoyib mo»jizasi, balki insoniyat uchun juda muhim ahamiyatga ega bo’lgan ipak ishlab chiqarishning asosidir. Pilla yasashning har bir bosqichi, ipak qurtining o’sishi va rivojlanishi bilan chambarchas bog’liq bo’lib, yuqori sifatli ipak olish uchun muhim ahamiyat kasb etadi.


