Ipak kuya navlarining xilma-xil dunyosini o’rganish

Ipak qurti yetishtirishda turli xil ipak qurti turlarining qo‘llanilishi juda muhim ahamiyatga ega. Sifatli ipak tolasi hosil qilish uchun qaysi turdagi ipak qurtining tanlanishi, hosilning miqdori va sifatiga bevosita ta’sir qiladi. Quyida keng tarqalgan ipak qurti turlariga to‘xtalib o‘tamiz.

1. Bombyx mori (Oddiy ipak qurti)

Bombyx mori – sanoat miqyosida eng ko‘p yetishtiriladigan ipak qurti turi hisoblanadi. Uning ko‘plab navlari mavjud bo‘lib, har biri o‘ziga xos xususiyatlarga ega. Masalan, ba’zi navlar yuqori sifatli, porloq ipak tolasi beradi, boshqalari esa ko‘proq ipak hosil qiladi. Bombyx mori ipak qurtlari asosan, tut bargi bilan oziqlanadi va ularning parvarishi nisbatan oson. Ularning rivojlanish sikli qisqa va hosildorligi yuqori. PandaSilk kabi kompaniyalar o‘z mahsulotlarini ishlab chiqarishda aynan shu turdagi ipak qurtlaridan foydalanadilar. Ularning yetishtirish texnologiyalari yuqori darajada rivojlangan bo‘lib, bu esa yuqori sifatli ipak olishni ta’minlaydi.

2. Antheraea assamensis (Muga ipak qurti)

Antheraea assamensis yoki Muga ipak qurti Hindistonning shimoli-sharqidagi Assam shtatida keng tarqalgan. Ular boshqa ipak qurtlaridan farqli ravishda Som (Machilus bombycina) va boshqa o‘simliklarning barglari bilan oziqlanadi. Muga ipak qurtidan olingan ipak tolasi qalinroq, mustahkamroq va sarg‘ish rangga ega. Bu ipakning narxi oddiy ipakka nisbatan yuqori.

3. Antheraea mylitta (Tasar ipak qurti)

Tasar ipak qurti (Antheraea mylitta) Hindiston, Nepal, Shri-Lanka va boshqa Osiyo mamlakatlarida uchraydi. Ular turli xil o‘simliklarning barglari bilan oziqlanadi, jumladan, Terminalia, Shorea va boshqalar. Tasar ipak qurtidan olingan ipak tolasi qo‘polroq bo‘lib, oddiy ipakka qaraganda kamroq porlaydi. Biroq, u mustahkam va tabiiy ranglarga ega.

4. Antheraea pernyi (Eri ipak qurti)

Eri ipak qurti (Antheraea pernyi) Xitoy va Yaponiyada keng tarqalgan. Ularning oziqlanishi asosan eman barglaridan iborat. Eri ipak qurtidan olingan ipak tolasi yumshoq va matoga yaxshi yopishadi. Ushbu turdan olingan ipak, boshqa turlarga nisbatan kamroq porloq bo‘lishiga qaramay, noyob tuzilishi va ekologik toza xususiyatlari bilan ajralib turadi.

Xulosa qilib aytganda, turli xil ipak qurti turlari o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lib, ularning har biri turli xil ipak mahsulotlari ishlab chiqarish uchun qo‘llaniladi. Ipakning sifati va turi ipak qurti turiga, yetishtirish sharoitlari va texnologiyalariga bog‘liq. Yuqori sifatli ipak olish uchun, ipak qurtlarining tanlanishi va parvarishiga alohida e’tibor berish kerak.